طب نظری

دانشی است که چگونگی عملکرد طبیعی و تغییرات بدن انسان و عوامل مؤثر بر آن را که منجر به سلامتی یا بیماری می شوند را بررسی میکند و پزشک را در نهایت به تشخیص میرساند.طب نظری شامل سه بخش است:

دلایل و علائم

به بررسی علائم و نشانه ها می پردازد و پزش را برای تشخیص حال سلامت یا بیماری راهنمائی می کند.مانند نشانه های مزاجی، نبض و ادرار شناسی

اسباب و علل

علت ایجاد تغییرات در بدن انسان و عوامل مؤثر بر آن و چگونگی بروز بیماری را بررسی می کند.

امور طبیعیه

اموری هستند که هستی، قوام و حفظ کمالات جسمی بدن انسان،بر آنها مبتنی است.

طب عملی

شامل علم و عمل به روش هایی است که برای حفظ سلامتی یا باز گرداندن سلامتی بکار می روند که خود شامل سه بخش است:

اعمال دستی

مانند ماساژ و حجامت و سایر اعمال فیزیکی

دارو درمان

که شامل استفاده از عوامل گیاهی و حیوانی و معدنی است.

تدابیر

که شامل مدیریت بر رفتارها و سیستم های تغذیه ای و سایر عوامل مؤثر بر سلامتی است

تعریف طب

از دیدگاه ابن سینا طب علمی است که بواسطه آن احوال بدن انسان شناخته می شود از جهت آنچه که موجب سلامتی و بیماریِ آن است تا صحت و سلامتی موجود را حفظ کند و در صورت از دست رفتن سلامتی،آن را به بدن برگرداند.
در کتاب هدایة المتعلمین تألیف ابوبکر ربیع ابن احمد اخوینی از اطبای بزرگ قرن چهارم طب اینگونه تعریف شده است:
بجشکی(پزشکی) پیشه ای بود که تندرستی آدمیان را نگه دارد و جون رفته باشد باز آرداز روی علم و عمل.
نکته مهم در این تعریف ها این است که هدف پزشکی و وظیفه پزشک را حفظ تندرستی انسان دانسته ودرمان را در اولویت بعدی قرار داده است و این دیدگاه حتی بسیار متعالی تر از آن چیزی است که امروزه در پزشکی رایج با عنوان طب پیشگیری مطرح شده است.

خواجه نصیرالدین طوسی

خواجه نصیرالدین طوسی، یکی از حکما، فلاسفه، ریاضی‌دانان و منجمان بزرگ اسلام و ایران است. وی در سال 597 هجری قمری در شهر طوس به‌دنیا آمد.

محمد بن زکریای رازی

ابوبکر محمّد بن زَکَریای رازی (۲۵۱ ه. ق. ـ ۳۱۳ ه. ق) پزشک، فیلسوف و شیمی‌دان ایرانی است. رازی آثار ماندگاری در زمینهٔ پزشکی و شیمی و فلسفه نوشته است و به‌عنوان کاشف الکل و جوهر گوگرد (اسید سولفوریک) مشهور است.

ابو علی سینا

اِبْن ِ سینا، ابوعلى حسین بن عبدالله بن سینا (370- 428ق /980- 1037م )، بزرگ ترین فیلسوف مشایى و پزشك نامدار ایران در جهان اسلام .

بیش از 6500 سال قبل از میلاد مسیح، مکتب مزدیسنا توسط زرتشت در شمال غربی ایران بنا نهاده شد.
پایه این مکتب بر اساس بهی بخشی بود. برای اولین بار واژه درمان و پزشکی در این مکتب جاری گشت و مقام پزشک پرارج گردید. در این مکتب علاوه بر درمان بر بهداشت نیز تاکید شده بود. پاکی چهار آخشیک(عنصر) هوا، خاک، آب و آتش از دستورهای مهم این مکتب بوده است.
کوروش (550 سال قبل از میلاد) از قوانین پزشکی و بهداشتی آگاه بوده تا جایی که پرستاری بیماران خانواده شاهی را خود به عهده می گرفته و همواره تاکید داشته که ”با تعدیل خورش،ورزش و سکونت در آب و هوای مساعد باید تندرستی را حفظ کرد“

بر اساس شواهد تاریخی، ایران منشاء طب در جهان بوده است. البته دیرینگی و آغاز پزشکی را در هیچ کشوری به درستی نمی توان یافت زیرا از همان زمان که بشر از ابتدای خلقت به درد و جراحت مبتلا گشته، در پی چاره جوئی و درمان برآمده و دست به نخستین اقدامات درمانی زده است. ولی به طور مکتوب نخستین فردی که بعنوان پزشک معرفی شده، حدود 7000 سال قبل از میلاد مسیح شخصی به نام تریتا در ایران بوده که توسط اهورا مزدا به زرتشت معرفی شده است.